Od kilku miesięcy Polska prowadzi w notowaniach krajów na najbardziej zanieczyszczone powietrze w Europie, w tym smogu. Trująca mgła odciska swoje piętno szczególnie w sezonie grzewczym. Bezpośrednią przyczyną występowania podwyższonego stężenia w tym okresie jest ogrzewanie budynków z wykorzystaniem przestarzałych kotłów węglowych, które emitują nawet dziesięciokrotnie więcej pyłów i B[a]P niż ich nowocześniejsze odpowiedniki.

Pomiar zanieczyszczenia

Za pomiar zanieczyszczenia powietrza w Polsce odpowiedzialna jest Inspekcja Ochrony Środowiska, dysponująca 265 stacjami monitorującymi. Na ogólną ocenę jakości powietrza składają się wyniki z 11 substancji: dwutlenek siarki (SO2), dwutlenek azotu (NO2), tlenek węgla (CO), benzen (C6H6), ozon (O3), pył drobny PM10 (o średnicy do 10µm), pył drobny PM2,5, ołów (Pb), arsen (As), nikiel (Ni), kadm (Cd) oznaczane w pyle PM10 oraz benzo(a)piren oznaczany w pyle PM10. Wyniki są dostępne w Banku Danych Pomiarowych pod tym adresem. Najważniejszy jest doroczny raport Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ), który sprawdza, czy w poszczególnych obszarach Polski przekroczono odpowiednie limity zanieczyszczeń. Jeżeli w którymkolwiek rejonie wynik wychodzi poza zakres władze danego województwa są zobowiązane do przygotowania Programu Ochrony Powietrza.
Normy stężeń są określane w oparciu o dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 roku w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy oraz dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/107/WE z dnia 15 grudnia 2004 r. Rozróżniane są 3 poziomy: Poziom dopuszczalny, Poziom docelowy, Poziom celu długoterminowego(tylko ozon).
Zanieczyszczenie powietrza analizowane jest w dwóch wymiarach: emisji oraz stężenia, czyli ładunku danej substancji w powietrzu na danym obszarze. Emisja wyrażona jest w tonach. Natomiast stężenie jest podawane w mikrogramach (μg) na metr sześcienny i jest połączeniem emisji oraz przemieszczania się zanieczyszczeń.
Najczęściej przekraczane są limity dla PM10, PM 2.5 i benzo(a)piren (B[a]). Dodatkowo te związki w największym stopniu przyczyniają się do negatywnych konsekwencji zdrowotnych. Dlatego też skupimy się na nich.
PM10 i PM2.5, czyli pył zawieszony o średnicy poniżej 10 mikrometrów i 2,5 mikrometra (PM2.5 zawiera się w PM10) wnika do organizmu za pośrednictwem dróg oddechowych, jednocześnie zwiększając ryzyko wystąpienia chorób układu oddechowego, a także zawału serca, udaru mózgu i raka płuc.
W 2015 roku w ponad 80% stref przekroczono normy dla PM10 wyniósł w 2015. Dodatkowo limit ten został przekroczony w 75% stacjach pomiarowych. W przypadku PM2.5 norma została przekroczona w co drugiej stacji pomiarowej. Natomiast normy benzo[a}pirenu zostały przekroczone w 96% stref w Polsce.

Źródła smogu

Według raportu rocznego KOBIZE (Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami) najczęstszą przyczyną przekroczeń dopuszczalnych stężeń B(a)P, PM10 i PM2.5 jest indywidualne ogrzewanie budynków, prawie 90%. Kolejne miejsca zajmują emisja komunikacyjna i energetyka zawodowa i ciepłownictwo. Do powstania zjawiska smogu potrzebne są również odpowiednie warunki pogodowe i terenowe. Smog najlepsze warunki do rozwoju ma w dolinach otoczonych wzgórzami i w czasie gdy nie ma wiatru a powietrze jest nawilżone. Dlatego też można wyróżnić dwa rodzaje smogu. Smog londyński, najczęściej występujący w Polsce, w którego skład wchodzą: tlenek siarki(IV), tlenki azotu, tlenki węgla, sadza oraz pyły PM2.5 i PM10. Pojawia się od listopada do stycznia podczas inwersji temperatur w umiarkowanej strefie klimatycznej. Natomiast smog fotochemiczny, inaczej Los Angeles, powstaje przede wszystkim w miesiącach letnich(w temperaturze 25-35 stopni Celscjusza) przy dużym ruchu ulicznym. Trującą mieszankę tworzą głównie spaliny, które wchodzą w reakcję ze światłem słonecznym, w wyniku czego powstaje trujący gaz, czyli ozon. Smog tego typu występuje powszechnie w Santiago, São Paulo, Atenach, Pekinie, Bangkoku Nowym Jorku czy Meksyku. W wyniku zwiększonej dynamiki rozwoju transportu drogowego w Polsce sytuacji tej mogą doświadczać mieszkańcy Warszawy czy Krakowa.

Obszary o największym stężeniu

Ponad połowa najbardziej zanieczyszczonych miast w Europie znajdują się w Polsce. W najnowszym raporcie Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) pozycje lidera zajmuje Żywiec i Pszczyna, perła w koronie Górnego Śląska. Średnie stężenie w mikrogramach w tych miejscowościach to 43, przy normie w Polsce 25 mikrogramów. Zaraz za Żywcem i Pszczyną plasują się Rybnik, Wodzisław Śląski, Opoczno, Sucha Beskidzka, Godów i Kraków, Skawina i Nowy Sącz. Biorąc pod uwagę miasta wojewódzkie, to za Krakowem do tych najbardziej zanieczyszczonych zostały zaliczone Katowice, Wrocław, Kielce, Łódź i Warszawę.

Podsumowanie

Podczas sezonu grzewczego temat zanieczyszczenia powietrza w Polsce przetoczył się przez media jak burza – jednak nadal jest mocno kojarzony z kominami elektrociepłowni. Smog jest wynikiem działań zwykłych ludzi i tylko my jesteśmy w stanie poprawić tą sytuację. W przeciwnym razie będziemy zmuszeni do chodzenia po ulicach wyłącznie w maskach gazowych.

Jeśli podobał Ci się ten wpis - proszę dziel się nim w mediach społecznościowych przy pomocy tych przycisków:

logo goodair

Możesz też napisać nam co myślisz w komentarzu (pod propozycjami innych artykułów z bloga). Twoje wpisy są dla nas ważne!

Przeczytaj koniecznie o...

Odpowiedz

GOODAIR Sp. z o.o.

ul. Wita Stwosza 16
50-148 Wrocław
+48 574 003 908
bok@goodair.pl

Gwarancja i zwrot, ekspresowa, darmowa wysyłka, bezpieczne zakupy
Bestsellery