Pleśń w domu - jak się jej pozbyć?

Pleśń to częsty problem w łazienkach oraz miejscach o naturalnie wysokiej wilgotności. Gdy na ścianach lub fugach pojawiają się ciemne wykwity nie możemy tego zignorować - jeśli nie usuniemy ich od razu, może to pociągnąć za sobą konieczność remontu i wielu przykrych konsekwencji zdrowotnych.

Pleśń to częsty problem w łazienkach oraz miejscach o naturalnie wysokiej wilgotności. Gdy na ścianach lub fugach pojawiają się ciemne wykwity nie możemy tego zignorować - jeśli nie usuniemy ich od razu, może to pociągnąć za sobą konieczność remontu i wielu przykrych konsekwencji zdrowotnych.Pleśń to częsty problem w łazienkach oraz miejscach o naturalnie wysokiej wilgotności.

Długotrwałe narażenie na kontakt z pleśnią może powodować astmę, alergię, bóle głowy wiele innych dolegliwości zdrowotnych. Dlatego ważne jest, żeby utrzymać w domu odpowiedni mikroklimat i nie dopuścić do jej rozwoju. W poniższym artykule wyjaśniamy, czym właściwie jest pleśń w domu, jak się jej pozbyć i czy zakup oczyszczacza powietrza ma jakikolwiek sens.

Co to jest pleśń?


Co to jest pleśń?

Pleśń to wspólna, potoczna nazwa na różne gatunki pasożytnicznych grzybów. Są to komórki, których zarodniki przenoszone są przez powietrze, a w odpowiednich warunkach (ciepło i wilgotno) potrafią kiełkować po zaledwie kilku godzinach i w krótkim czasie stworzyć całe kolonie. Ponieważ mają bardzo prostą budowę i stosunkowo małe wymagania, są zdolne rozwinąć się na praktycznie każdym podłożu. Najczęściej rozwijają się na jedzeniu i innym materiale organicznym, jednak ich wykwity mogą się pojawić również na ścianach lub meblach w kiepsko wentylowanych pomieszczeniach o dużej wilgotności.

Przyczyny powstawania pleśni


Przyczyny powstawania pleśni

Pleśń występuje wszędzie tam, gdzie panują odpowiednie do jej rozwoju warunki - wysoka temperatura, duża wilgotność i odpowiedni poziom tlenu. Najczęstszą przyczyną powstawania pleśni jest nieskuteczna wentylacja (zwykle grawitacyjna) i rzadkie wietrzenie pomieszczeń, które powodują zbieranie się wewnątrz wilgoci. Z tego powodu wykwity pleśni najczęściej możemy spotkać przy oknach lub w łazience. Czasami woda dostaje się do wnętrza z powodu pękniętej rury, nieszczelnego dachu lub innych wad konstrukcyjnych budynku. Dobre środowisko dla rozwoju pleśni stanowi też np. dywan, leżący na wilgotnej, betonowej podłodze.

W przypadku nowych budynków pojawia się problem tzw. pleśni technologicznej. Dlatego gdy wprowadzasz się do nowo wybudowanego domu lub mieszkania, zadbaj o to, aby ekipa zajmująca się pracami wykończeniowymi uprzednio osuszyła wilgoć z materiałów budowlanych lub warstw wykończeniowych przez co najmniej 24-48 godzin.

Jak pleśń wpływa na zdrowie?


Rozwijająca się na jedzeniu, ścianach lub przedmiotach pleśń produkuje szkodliwe dla zdrowia związki, zwane mykotoksynami. Większość z nich to substancje rakotwórcze i mutagenne, które mogą powodować szereg dolegliwości, od lekkiego dyskomfortu aż po ciężkie - a nawet śmiertelne - zatrucia. Uwalniane z pleśni związki odpowiadają za jej specyficzny zapach i stanowią duże zagrożenie dla zdrowia. Niestety, ich szkodliwość często jest bagatelizowana.

Ciekawym przypadkiem są grzyby pleśniowe należące do rodziny Aspergillus fumigatus. Występują przeważnie na rozkładającej się materii organicznej, takiej jak żywność czy drewno. Aspergillus jest odporny nawet na bardzo wysoką temperaturę, a przy braku konkurencji intensywnie się rozmnaża. Jego zarodniki trafiają wraz oddechem do płuc, zakorzeniają się tam i rozwijają, na pierwszy rzut oka przypominając nowotwór.

Do problemów zdrowotnych wynikających z długotrwałego narażenia na pleśń (nie tylko z rodziny Aspergillus fumigatus) zalicza się takie schorzenia i dolegliwości, jak:

  • alergie,
  • astma,
  • bóle mięśni i stawów,
  • utrata pamięci,
  • bóle i zawroty głowy,
  • zapalenia zatok,
  • problemy żołądkowo-jelitowe,
  • problemy z oddychaniem,
  • ogólne zmęczenie organizmu.

Powyżej wypisane są wyłącznie najczęściej występujące skutki mykotoksyn. W rzeczywistości lista ta mogłaby być o wiele dłuższa. Zdarza się, że kontakt z pleśnią może być też przyczyną niewydolności nerek, wysypki, podrażnienia oczu czy problemów z płodnością.

Jak zapobiegać powstawaniu pleśni?


Jak zapobiegać powstawaniu pleśni?

Ponieważ pleśń powstaje w miejscach ciepłych i wilgotnych, należy zadbać o to, żeby zarówno nawilżenie jak i temperatura powietrza w domu miały odpowiednią wartość. Odpowiedni poziom wilgotności w pomieszczeniach mieści się w przedziale 40-60% - jest to wartość dobra dla naszego zdrowia i korzystna dla mebli. Temperatura powinna wynosić w okolicach 22C. Więcej na temat odpowiedniej wilgotności i temperatury w domu przeczytasz w naszym artykule tutaj.

W jaki sposób zapewnić w domu warunki, które będą odpowiednie dla nas i niekorzystne dla rozwoju pleśni?

Zdjęcie: http://szpachelka.pl/wrog-na-scianie-czyli-plesn-jak-temu-zapobiec.html

1. Kontroluj wilgotność powietrza.

Dobrze jest w pierwszej kolejności zainwestować w przyrząd do pomiaru wilgotności, tzw. higrometr. W ten sposób zawsze będziemy znać aktualny poziom nawilżenia powietrza w naszym domu. Ciekawą alternatywą dla zwykłego higrometru są mierniki jakości powietrza, które bardzo często informują nas nie tylko o ilości zanieczyszczeń w otoczeniu, ale również o temperaturze i wilgotności. Niektóre urządzenia, np. oczyszczacze powietrza z nawilżaczem, posiadają wbudowane czujniki wilgotności oraz wskaźniki numeryczne z dokładnością do 1%. Jeśli taki posiadamy, nie ma takiej potrzeby, żeby kupować osobny higrometr lub miernik.

2. Dbaj o dobrą wentylację.

Podstawą odpowiedniej wilgotności wewnątrz budynku jest dobra wentylacja. Najskuteczniejszą formą jest wentylacja mechaniczna; w takim przypadku należy dbać o czystość kratek wentylacyjnych. Jeśli zamiast niej stosujesz w domu wentylację grawitacyjną, pamiętaj o tym, żeby często wietrzyć pomieszczenia. Jest to szczególnie ważne w kuchni, łazience oraz wtedy, gdy w domu suszysz wyprane ubrania.

Otwierając okna i zapewniając przepływ powietrza zmniejszasz ilość pleśni i roztoczy, które gromadzą się w domu oraz pozwalasz wilgotnym obszarom w naturalny sposób się osuszyć. Jednocześnie dbasz o komfort w pomieszczeniach, ponieważ wraz z dużą wilgotnością pojawiają się nieprzyjemne zapachy i problemy z oddychaniem.

3. Uważaj na dywany oraz meble.

Pleśń za meblami

Mokre meble, dywan i inne tkaniny tworzą idealne warunki do rozwoju grzyba. Dlatego zawsze dbaj o to, żeby znajdowały się w przewiewnym miejscu aż do całkowitego wyschnięcia.

Jeśli zauważysz w domu pleśń, niczym jej nie przykrywaj! Dywan lub szafa przykrywająca takie wilgotne miejsce uniemożliwia przepływ powietrza i prowadzi do jeszcze większego wzrostu pleśni. Najlepiej wyczyścić takie miejsce i pozostawić do wyschnięcia. Jak zrobić to poprawnie przeczytasz w rozdziale niżej.

4. Jeśli widzisz pleśń - od razu ją usuń!

Nie ma na co czekać - jeśli widzisz pierwsze oznaki rozwijającej się pleśni, od razu reaguj. Grzyb nie zniknie sam z siebie, a jeśli nie usuniemy zarówno jego, jak i przyczyny (np. nadmiernej wilgotności) możemy mieć pewność, że bardzo szybko się rozwinie. A im więcej pleśni, tym ciężej skutecznie ją wyeliminować. O tym, jak usuniesz pleśń przeczytasz w kolejnym rozdziale.

5. Korzystaj z osuszacza i/lub oczyszczacza powietrza z jonizatorem.

Czasem samo wietrzenie w domu nie wystarczy. W niektórych miejscach powietrze naturalnie jest bardzo wilgotne i ciężko zmienić to za pomocą samej wentylacji. Wtedy warto zainwestować w profesjonalny osuszacz powietrza, który zadba o odpowiedni mikroklimat wnętrza. Pomocny może okazać się również jonizator lub oczyszczacz powietrza z funkcją jonizacji. Wprawdzie żadna ilość jonów nie zmieni poziomu nawilżenia powietrza, ale usunie z otoczenia zarodniki pleśni i grzybów, chroniąc mieszkanie przed ich rozwojem. Dlatego jeśli kupujesz oczyszczacz powietrza, a masz w domu problem z nadmierną wilgocią, koniecznie wybierz model z jonizatorem.

Jak usunąć pleśń z domu?


Lepiej zapobiegać

Czyszczenie zajętych pleśnią fug oraz dokładne impregnowanie nie jest ani lekkie, ani przyjemne. Ponadto w niektórych miejscach, takich jak łazienka, pleśń ma tendencje do nawracania. Z tego powodu najlepszym sposobem na walkę z pleśnią jest jej wcześniejsze zapobieganie. Dbając o odpowiednią wilgotność i temperaturę w domu możemy być prawie pewni, że problem z grzybem w mieszkaniu nie będzie nas dotyczył. Jeśli jednak doprowadzimy do tego, że na ścianach zaczną pojawiać się ciemne wykwity, ważne jest, żeby dokładnie je usunąć oraz pozbyć się ich przyczyny. Usuwając pleśń dobrze jest mieć na dłoniach rękawiczki, a po czyszczeniu należy zapewnić odpowiedni przepływ powietrza, aby mokre miejsca mogły dokładnie wyschnąć.

Środki domowe

Jak usunąć pleśń? Środki domowe

Jeśli problem z pleśnią pojawia się w danym miejscu po raz pierwszy i nie zdążyła się zbytnio rozwinąć, można spróbować usunąć ją domowymi sposobami. Nie potrzebujesz do tego specjalnej, wykwalifikowanej ekipy - wystarczy, że zmyjesz pleśń przy użyciu wody i odpowiedniego detergentu, a następnie dokładnie osuszysz wyczyszczone miejsce. Żeby uniknąć kontaktu z pleśnią proponujemy wszystko to wykonać w gumowych rękawiczkach. Chłonne materiały takie, jak płyty gipsowo-kartonowe, które noszą ślady pleśni powinny zostać usunięte i wymienione na nowe.

Jakich domowych środków do czyszczenia użyć?

  1. Soda oczyszczona.

    Soda oczyszczona to jeden z najbardziej uniwersalnych, domowych specyfików. Wykorzystywana jest zarówno w produktach spożywczych, np. do pieczenia ciast, jako okazjonalny kosmetyk (jako maseczka lub do mycia włosów) oraz w formie środka czyszczącego o przeciwgrzybiczych, antybakteryjnych i dezodoryzujących właściwościach.

    Aby pozbyć się grzyba, wymieszaj dużą ilość sody oczyszczonej z wodą aż do uzyskania gęstej pasty. Przy pomocy szczotki nacieraj nią zapleśniałe miejsce i pozostaw na ok. 20 minut po czym zmyj ją czystą wodą. Wyczyszczone miejsce pozostaw do wyschnięcia.

    Regularne użycie sody oczyszczonej wyeliminuje nieprzyjemne zapachy i ciemne plamy.

  2. Ocet.

    Wymieszaj ocet z wodą w proporcjach 1:2. Taką mieszanką usuniesz zabrudzenia i pleśń na fugach, kafelkach i kabinie prysznicowej. Wystarczy polać nią zabrudzone miejsce i wyczyścić szczotką. Choć jest to często polecane w internecie, pamiętaj, aby nie mieszać octu z sodą oczyszczoną! Osobno posiadają świetne właściwości, ale łącząc je ze sobą otrzymamy wodę, gaz (CO2) i octan sodu, czyli zwykłą sól, którą nie zdziałamy za wiele (choć przez gaz ładnie się pieni i wygląda efektownie).

    Pamiętaj!

    Nie mieszaj octu (wodny roztwór kwasu octowego CH3COOH) z sodą oczyszczoną (wodorowęglan sodu NaHCO3), ponieważ kwasy i zasady wchodzą w reakcję chemiczną, w wyniku której powstaje tylko woda, gaz i sól (octan sodu CH3COONa).

    NaHCO3 + CH3COOH → CH3COONa + H2O + CO2

  3. Pasta do zębów.

    Dzięki swoim właściwościom ściernym i wybielającym świetnie sprawdzi się do czyszczenia fug i silikonów (raczej nie radzimy korzystać z niej na ścianie). Wystarczy nałożyć większą ilość pasty na szczoteczkę i wyczyścić zagrzybione miejsce. Następnie, tak jak w przypadku innych środków czystości, należy usunąć pastę wodą i bardzo dokładnie wysuszyć oczyszczone miejsce.

  4. Płyn do mycia naczyń.

    Możemy spróbować usunąć pleśń również przy pomocy płynu do mycia naczyń. Tak jak pasta do zębów, również ten sposób sprawdzi się w czyszczaniu fug między kafelkami i silikonów, np. pod prysznicem. Wystarczy polać płynem brudne miejsce, wyszorować szczoteczką, umyć i wysuszyć. Jest to jeden z lepszych sposobów przypadku, gdy na czyszczonym miejscu znajdują się dodatkowo tłuste plamy.

  5. Olejek z drzewa herbacianego.

    Olejek z drzewa herbacianego posiada charakterystyczny, przyjemny zapach i jest jednym z najlepszych domowych środków dezynfekujących. Żeby pozbyć się pleśni, wystarczy wymieszać 2 szklanki wody z 2 łyżkami olejku, a następnie rozpylić taką mieszankę na zapleśniałe miejsce (przyda się butelka z rozpylaczem).

Środki specjalistyczne

Jeśli problem z pleśnią nawraca lub domowe detergenty nie pomagają, koniecznie trzeba sięgnąć po środki specjalistyczne. Na rynku znaleźć można wiele specjalnych preparatów, które nakłada się na zapleśniałą powierzchnię i po kilku minutach zmywa. Następnie warto zastosować impregnat, który wydłuży efekt czystości. Trzeba jednak pamiętać o tym, żeby korzystając z takich środków używać gumowych rękawiczek.

Jak usunąć pleśń z domu - środki specjalistyczne

W pół specjalistycznym i w pół domowym sposobem na walkę z pleśnią jest skorzystanie z wybielacza z chlorem. Żeby przygotować odpowiednią mieszankę, połącz pół szklanki wybielacza z jedną trzecią szklanki proszku do prania i czterema litrami wody. Korzystaj z tego w ten sam sposób, co w przypadku innych preparatów.

Jeśli problem pleśni jest zbyt dokuczliwy i żadne specyfiki nie pomagają, konieczny będzie mały remont. Fugę należy całkowicie wydłubać, silikonowe uszczelnienia wyciąć ostrym nożem a w przypadku ścian trzeba skuć starą warstwę tynku. Po dokładnym usunięciu zajętego pleśnią miejsca nakładamy na niego specjalistyczny środek grzybobójczy i dbamy o to, żeby wszystko dokładnie wyschło.

Oczyszczacz powietrza z jonizatorem

Żaden oczyszczacz powietrza nie jest w stanie usunąć z powietrza nadmiernej ilości wilgoci. Mimo to odpowiedni model może okazać się cennym sprzymierzeńcem w walce z pleśnią. Jonizator powietrza, w który zaopatrzone są np. oczyszczacze marki Sharp lub Ideal, produkuje ujemnie i dodatnio naładowane jony, które następnie wypuszcza do pomieszczenia. Jony te w kontakcie z patogenami niszczą ich ścianę komórkową i w ten sposób unieszkodliwiają. Dotyczy to bakterii, wirusów oraz zarodników pleśni i grzybów. Dzięki temu ich rozwój może zostać znacząco zahamowany.

Większość oczyszczaczy powietrza z jonizatorem posiada również funkcję nawilżania. Przyda się ona w każdym mieszkaniu, w którym problem z nadmierną wilgocią jest tylko sezonowy. Musimy bowiem pamiętać, że choć zbyt duża wilgotność jest niebezpieczna dla naszego zdrowia i stwarza warunki dla rozwoju pleśni, to powietrze suche może wyrządzić tyle samo, a nawet więcej szkód w naszym organizmie. O tym, jak suche i wilgotne powietrze wpływa na nasze zdrowie możesz przeczytać tutaj.

Podsumowanie


Wysoka temperatura i wilgotność oraz kiepska wentylacja to główne przyczyny powstawania pleśni w domu. Ze względu na produkowane przez nią związki zwane mykotoksynami jest bardzo szkodliwa dla naszego zdrowia, dlatego nie można dopuścić, aby się rozwijała. W pierwszej kolejności należy zadbać o odpowiedni przepływ powietrza w domu, a w miejscach o naturalnie wysokiej wilgotności korzystać z osuszacza i jonizatora. Jeśli na ścianach lub fugach pojawią się ciemne wykwity nie możemy i bagatelizować lub zasłaniać - trzeba koniecznie usunąć pleśń za pomocą domowych lub specjalistycznych środków, a następnie dokładnie wysuszyć oczyszczone miejsce. Warto zrobić to od razu, ponieważ zwlekanie może skończyć się niechcianym remontem i nieprzyjemnymi dolegliwościami zdrowotnymi.

Cykl artykułów "Powietrze"

Artykuły publikowane w ramach cyklu "Powietrze" można czytać niezależnie, ale najlepszy efekt osiągniesz, jeśli zapoznasz się z nimi po kolei. Cały cykl składa się z następujących wpisów:

Komentarze

  • Damian napisał:
    Bardzo ciekawy poradnik, który pomoże usunąć pleśń z naszego mieszkania. Jest to szczególnie ważne, gdyż pleść oddziaływać może na nasze zdrowie w bardzo negatywny sposób.
    28.07.2017
  • Grażyna napisał:
    Moim zdaniem jeśli w domu zapewniona jest odpowiednia wymiana świeżego powietrza, dzięki wentylacji to problemu pleśni nie może być. Warto więc dowiedzieć się więcej informacji w tym temacie jeśli pleśń występuje w naszym domu.
    28.03.2017
  • Patka napisał:
    ja mam oczyszczacz powietrza Victor firmy Stadler Horm. Ma patenty i certyfikaty na to że dobrze oczyszcza powietrze - skutecznie. A w powietrzu są także grzyby i pleśń. Na razie takich problemów w domu nie mam. Kiedyś były po remoncie, ale szybko znikły.
    12.12.2016
  • Irek Krajewski napisał:
    Witajcie,
    Zapraszam do dyskusji.

    Czy ktoś z Was musiał już sobie radzić z takim problemem, jak pleśń w domu?

    Ja tak! I nie obyło się bez zatrudnienia fachowej firmy.
    Urodziny córeczki i dodatkowe (liczne) zestawy prania do suszenia, po kilka razy w tygodniu + zbyt szczelne okna (bez wywiewników) oraz słabo działająca wentylacja grawitacyjna sprawiły, że trzeba było czyścić wszystkie powierzchnie i wyprać każde ubranie, które było w domu.
    Dobrze, że w Warszawie funkcjonuje parę pralni samoobsługowych z pralkami 7 i 16 kg oraz wielkimi suszarkami.
    Nie życzę takiej przygody nikomu.
    A jak u Was?
    14.11.2015

Dodaj komentarz

Pola oznaczone (*) są wymagane Twoje dane będziemy przetwarzać zgodnie z naszą Polityką prywatności.

Czytaj także

Oczyszczacz powietrza a WWA

Oczyszczacz powietrza a WWA

03.10.2019

W powietrzu znajduje się wiele szkodliwych związków. Jednym z najgroźniejszych jest benzo[a]piren, który należy do WWA, czyli wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych. Są to rakotwórcze, mutagenne substancje, które wywierają bardzo zły wpływ na nasze zdrowie. Czy oczyszczacz powietrza jest w stanie sobie z nimi poradzić?

W powietrzu znajduje się wiele szkodliwych związków. Jednym z najgroźniejszych jest benzo[a]piren, który należy do WWA, czyli wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych. Są to rakotwórcze, mutagenne substancje, które wywierają bardzo zły wpływ na nasze zdrowie. Czy oczyszczacz powietrza jest w stanie sobie z nimi poradzić? Czy oczyszczacz powietrza jest w stanie sobie z nimi poradzić?

Czytaj dalej >
Smog londyński

Smog londyński

26.09.2019

Najczęściej występującą w Polsce odmianą smogu jest smog londyński. Skąd wzięła się ta nazwa? Czym smog londyński różni się od smogu fotochemicznego? Na te i wiele innych pytań odpowiadamy w niniejszym artykule.

Najczęściej występującą w Polsce odmianą smogu jest smog londyński. Skąd wzięła się ta nazwa? Czym smog londyński różni się od smogu fotochemicznego? Na te i wiele innych pytań odpowiadamy w niniejszym artykule.Najczęściej występującą w Polsce odmianą smogu jest smog londyński.

Czytaj dalej >